Gitaar afstellen

Een gitaar afstellen is specialistisch werk. Een ervaren gitaarsteller weet precies wat er moet gebeuren om je gitaar weer helemaal fijn te laten spelen. Behalve de snaarhoogte boven de fretten op je gitaar afstellen, is het ook van belang, dat je gitaar zuiver is van toonhoogte, in alle posities.
Als je zelf handig bent, kun je misschien zelf wat experimenteren met de snaarhoogte afstellen. Dit kan op een Fender brug door met een goed passend inbussleuteltje de zadelhoogte te wijzigen, per snaar.
Als 1 of 2 snaren ’n tikje lager moeten, zou je dat zelf kunnen proberen, door het inbussleuteltje ’n kwartslag-, of een halve slag ‘tegen de klok in’ te draaien. Test de nieuwe afstelling over de hele hals uit en als er niks rammelt, dan kun je het zo laten. Probeer ook of de snaar niet vastloopt, wanneer je hem opdrukt, bij ‘bending’ kan dat zich voordoen als de snaar te laag staat afgesteld. Dit geldt vooral voor de hoge E-snaar. 

Op een akoestische gitaar, kan de snaarhoogte alleen afgesteld worden door aan het brugbeen te vijlen. Dat vraagt toch wel enige vakkennis en ervaring. Vooral winkeliers draaien graag de halspen van een gitaar wat strakker, om zo de snaren dichter op de fretten te forceren. Een koper vindt een gitaar mooi klinken, maar zegt dat de snaren wat hoog staan. De halspen even strakker aandraaien ontneemt de koper dan het laatste tegenargument om de gitaar te kopen. ”Lekker gemakkelijk”, zeg ik dan. Maar het is meestal niet de juiste manier om de snaren lager te stellen. Dat hoor je op de brug te doen. En daardoor komt het regelmatig voor, dat een hals veel te strak staat afgesteld, waardoor hij ineens ook niet meer zo mooi klinkt. Dit geldt voor akoestische en ook elektrische gitaren.
Je gitaar afstellen wanneer je hem net hebt gekocht, dat komt meestal niet in je op, omdat je ervan uitgaat dat het goed was toen je hem kocht. Als een hals enkele jaren te strak heeft gestaan, dan kan het een probleem opleveren om hem weer goed terug te krijgen. 


Tegenwoordig kopen ook veel mensen een gitaar op internet. Dan is een check-up bij een gitaarvakman wel verstandig. Zelf zou ik nooit een gitaar kopen, die ik niet eerst in m’n handen heb gehad, omdat de onderlinge verschillen nogal groot kunnen zijn.

DE TOONZUIVERHEID ZELF CHECKEN.
Je hebt waarschijnlijk wel een stemapparaat. Hiermee kun je je toonzuiverheid in alle posities redelijk goed controleren. Je stemt een snaar met het apparaat en vervolgens druk je de snaar in alle posities even in. Als de gitaar in alle posities ook op je stemapparaat zuiver worden weergegeven, dan moet het goed zijn. Wanneer er bij deze test afwijkingen zijn van meer dan 1 streepje, dan is je gitaar niet goed geïntoneerd. Bij een gitaar afstellen in de werkplaats, krijgt de toonzuiverheid altijd aandacht.

Als je gitaar moeilijk zuiver te krijgen is, dan kan er ook een probleem zijn op de ‘nut’ van je gitaar.
Dit is het kammetje bij de kop waar ook de stemmechanieken zijn bevestigd. Bij een gitaar afstellen, controleer ik altijd ook de plaatsing van de nut en of de snaar er goed in ligt. Een gitaar afstellen zonder hier aandacht aan te besteden, kan een onzuiverheid in stand houden die niet opvalt. Los is de snaar goed gestemd en in de 12e positie klopt hij ook. Maar als de nut niet goed is, dan is de gitaar vals in alle andere posities dan de losse snaar en in 12e positie. Feitelijk is voor de toonzuiverheid, de nut dus net zo belangrijk als dat de brug dat is. De nut kan ook stemproblemen veroorzaken door fricties. Allemaal zaken die bij een gitaar afstellen aan bod moeten komen. Als je zelf niet precies weet wat je doet, dan kun je het echt beter aan een vakman overlaten. 
 
Bij een elektrische gitaar is ook het afstellen van de pickups van belang. Als er meer dan 1 element op je gitaar zit, dan moeten de onderlinge verschillen niet enorm zijn. Wanneer een element veel harder klinkt dan het andere, dan staat degene die het hardste klinkt te dicht bij de snaren. Een element moet ook verder van de bassnaren staan, dan van de dunnere hoge snaren, omdat dikke snaren meer signaal opwekken dan dunne. Als je begrijpt wat je dan moet doen, kun je het eerst zelf proberen om de pickups beter af te stellen. Bij een elektrische gitaar afstellen worden de elementen ook gesteld.
Ook de stemmechanieken moeten soepel draaien,maar ook niet te los. Met een schroefje op elke stemknop, kan dit per snaar afgesteld worden. 

Je kunt het allemaal ook zelf proberen te doen, maar in de meeste gevallen is het toch verstandiger om een vakman met heel veel jaren ervaring je gitaar te laten afstellen. Hij kan je ook vertellen wanneer onderdelen aan vervanging toe zijn, of welke snaren de juiste zijn voor de door jouw gewenste sound.